Zabytki pod kontrolą

Zabytki pod kontrolą (link otworzy duże zdjęcie)

Zabytki to obiekty będące świadectwem minionych epok i zdarzeń, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Na terenie Gminy Starogard Gdański istnieje wiele obiektów, które zachowały do chwili obecnej czytelną historyczną kompozycję eksponowanych elewacji, pierwotny układ przestrzenny całego założenia (zagrody lub zespołu dworsko-parkowego), elementy historycznego wystroju budynków lub inne wartości, które warto chronić. Zgodnie z definicją prawną zabytku nie ma określonej normy czasowej, która decyduje, co jest zabytkiem, a co nie. Zabytkiem wcale nie musi być rzecz stara ani cenna materialnie, a jednocześnie nie każdy wiekowy obiekt może być warty zachowania dla przyszłych pokoleń, ze względu na wymienione wyżej wartości. Niejednokrotnie ocena poszczególnych wartości zabytkowych wymaga zaangażowania specjalistów w danej dziedzinie.  

Ochrona zabytków, które znajdują się na terenie gminy należy do obowiązków samorządu lokalnego. Zadania w tym zakresie precyzuje ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jednym z obowiązków gminy jest prowadzenie Gminnej Ewidencji Zabytków (w skrócie GEZ) w formie kart adresowych zabytków nieruchomych. W skład takich zabytków wchodzą nieruchomości wpisane do rejestru zabytków, ujęte w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz wyznaczone przez Wójta Gminy.

Gminna Ewidencja Zabytków Gminy Starogard Gd. została utworzona w 2011r. W jej skład wchodziło 267 zabytków. Ewidencja była niekompletna, więc w  roku 2016 przeprowadzono jej aktualizację. Prace zlecono firmie „Green Key” z Poznania. Wiosną ubiegłego roku pracownicy tej firmy odwiedzili wszystkie miejscowości naszej gminy przeprowadzając inwentaryzację obiektów zabytkowych. W wyniku inwentaryzacji wykreślono z ewidencji 33 obiekty architektoniczne, dodano 57 obiektów, w tym stare cmentarze oraz obiekty wnioskowane w „Programie opieki nad zabytkami Gminy Starogard Gd.”. Dodatkowo zaewidencjonowano wszystkie stanowiska archeologiczne. Ostatecznie zarządzeniem Wójta Gminy z dnia 11 lipca 2016r. przyjęto aktualizację GEZ , która składa się z części architektonicznej – 293 obiekty oraz części archeologicznej – 623 obiekty.

Najcenniejsze zabytki GEZ stanowią tzw. „zabytki rejestrowe” czyli wpisane do rejestru zabytków województwa pomorskiego. Na terenie naszej gminy jest ich kilkanaście. Są to kościoły w:  Dąbrówce, Jabłowie, Klonówce, Kokoszkowach, Kręgu i Suminie oraz zespoły dworsko-parkowe w: Nowej Wsi Rzecznej, Owidzu, Rokocinie, Sucuminie i Szpęgawsku.

Wpis do rejestru zabytków wymaga wydania decyzji administracyjnej przez Urząd Ochrony Zabytków. Właściciele takich obiektów są zobowiązani uzyskać zgodę Konserwatora Zabytków (w formie decyzji) na prowadzenie prac budowlanych i restauratorskich. Zgoda Konserwatora jest również konieczna przy dokonywaniu podziału geodezyjnego na terenie zespołów budynków (np. zespołów dworsko-parkowych).

Zabytki mniej cenne, nie mniej jednak zasługujące na ochronę, to tzw. „zabytki ewidencyjne” czyli wpisane do GEZ ale nie ujęte w rejestrze zabytków województwa pomorskiego. Ujęcie ich w GEZ nie wymaga decyzji administracyjnej i często właściciele nawet o tym nie wiedzą. Wpis ten ma znaczenie przy przeprowadzaniu prac budowlanych, które uzgodnić należy z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Uzgodnieniu podlega projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz projekt budowlany przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Gminna Ewidencja Zabytków jest dostępna na naszej stronie internetowej w zakładce „zabytki”. Oprócz spisu obiektów wpisanych do GEZ umieszczone są tam karty zabytków nieruchomych. Zachęcamy do zapoznania się z tym dokumentem.

 

Lucyna Probe

Naczelnik Wydziału Planowania Przestrzennego i Nieruchomości

Opublikowano: 07 kwietnia 2017 13:36

Kategoria: Aktualności

Wyświetleń: 348

Urząd Gminy Starogard Gdański

Realizacja: IDcom-web.pl